Δείτε τα περιεχόμενα
Τι ισχύει
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, όμως, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει κρίνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να απαιτούν αντικειμενικό, αξιόπιστο και προσβάσιμο σύστημα μέτρησης του ημερήσιου χρόνου εργασίας. [2] Η διάκριση είναι σημαντική: άλλο τι προβλέπει σήμερα ο κυπριακός νόμος και άλλο η κατεύθυνση που έχει θέσει η ευρωπαϊκή νομολογία.
Τι προβλέπει σήμερα ο κυπριακός νόμος
Ο περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμος προβλέπει ότι ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας, μαζί με τις υπερωρίες, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 48 ώρες κατά την περίοδο αναφοράς. [1]
Ο Νόμος επιτρέπει υπέρβαση του μέσου ορίου υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ αυτών είναι η συναίνεση του εργαζομένου, η απουσία δυσμενούς συνέπειας αν αρνηθεί και η τήρηση ενημερωμένου αρχείου για τα πρόσωπα που παρέχουν τέτοια εργασία. Το αρχείο πρέπει να είναι διαθέσιμο στην αρμόδια αρχή. [1]
Η συγκεκριμένη διάταξη δεν δημιουργεί γενικό ημερήσιο παρουσιολόγιο για όλο το προσωπικό. Ρυθμίζει την εξαίρεση από το μέσο εβδομαδιαίο όριο.
Ποια αρχεία απαιτούνται σήμερα
Η υποχρέωση του άρθρου 7 αφορά συγκεκριμένη ομάδα εργαζομένων και συγκεκριμένο σκοπό.
| Περίπτωση | Τι προβλέπεται σήμερα |
|---|---|
| Εργαζόμενος που παραμένει εντός του μέσου ορίου των 48 ωρών | Ο συγκεκριμένος Νόμος δεν επιβάλλει γενική καταγραφή κάθε ώρας έναρξης και λήξης. |
| Εργαζόμενος που συμφωνεί να υπερβαίνει το μέσο όριο | Ο εργοδότης τηρεί και ενημερώνει αρχείο και το διαθέτει στην αρμόδια αρχή. [1] |
| Εσωτερική καταγραφή για πρόγραμμα, μισθοδοσία ή έλεγχο ωρών | Μπορεί να τηρείται για λειτουργικούς λόγους, με παράλληλη συμμόρφωση προς τους κανόνες προστασίας δεδομένων. |
Άλλοι νόμοι, συλλογικές συμβάσεις ή ειδικοί κανόνες ενός κλάδου μπορεί να δημιουργούν πρόσθετες υποχρεώσεις. Ο οδηγός εξετάζει τη γενική θέση βάσει του Νόμου 63(Ι)/2002.
Τι έκρινε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το 2019, στην υπόθεση CCOO κατά Deutsche Bank, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να υποχρεώνουν τους εργοδότες να εφαρμόζουν σύστημα που μετρά τη διάρκεια της ημερήσιας εργασίας κάθε εργαζομένου. Το σύστημα πρέπει να είναι αντικειμενικό, αξιόπιστο και προσβάσιμο. [2]
Η απόφαση στηρίζεται στην ανάγκη να μπορούν να ελέγχονται στην πράξη τα δικαιώματα ημερήσιας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης και το ανώτατο όριο εργασίας. Χωρίς μέτρηση του χρόνου, ο έλεγχος αυτών των δικαιωμάτων γίνεται δύσκολος.
Η απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη ως προς τον τρόπο εφαρμογής της Οδηγίας. Δεν αλλάζει από μόνη της τη διατύπωση του κυπριακού Νόμου.
Η νεότερη απόφαση του 2024
Τον Δεκέμβριο του 2024, το Δικαστήριο επανέλαβε την ίδια αρχή στην υπόθεση C-531/23. Έκρινε ότι εθνική ρύθμιση ή πρακτική δεν μπορεί να εξαιρεί γενικά τους εργοδότες οικιακών εργαζομένων από την υποχρέωση εφαρμογής συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας. [3]
Η απόφαση δείχνει ότι η απαίτηση για πραγματική μέτρηση του ημερήσιου χρόνου παραμένει σταθερή στην ευρωπαϊκή νομολογία. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταγράψει ότι στην Κύπρο δεν υπάρχει σαφής γενική υποχρέωση καταγραφής όλου του χρόνου εργασίας. [4]
Τι σημαίνει αυτό για έναν εργοδότη στην Κύπρο
Πρώτο βήμα είναι η συμμόρφωση με όσα ισχύουν σήμερα. Αν υπάρχουν εργαζόμενοι που υπερβαίνουν τον μέσο εβδομαδιαίο χρόνο των 48 ωρών με βάση την εξαίρεση, το σχετικό αρχείο πρέπει να είναι ενημερωμένο και διαθέσιμο στην αρμόδια αρχή. [1]
Η συστηματική καταγραφή των πραγματικών ωρών μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διαχείριση βαρδιών, στην επιβεβαίωση υπερωριών, στην επίλυση διαφορών και στην προετοιμασία για πιθανές νομοθετικές αλλαγές. Αυτό είναι λειτουργική επιλογή και όχι δήλωση ότι υπάρχει σήμερα γενική κυπριακή υποχρέωση.
Αν τηρείται σύστημα παρουσίας, πρέπει να είναι σαφές ποια δεδομένα συλλέγει, ποιος έχει πρόσβαση και για πόσο χρόνο διατηρούνται. Περισσότερα στον οδηγό για τον ΓΚΠΔ και τα δεδομένα παρουσίας.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει σήμερα κάθε κυπριακή επιχείρηση να καταγράφει καθημερινά την ώρα εισόδου και εξόδου όλων;
Όχι βάσει της γενικής υποχρέωσης του Νόμου 63(Ι)/2002. Η ειδική υποχρέωση αρχείου αφορά όσους υπερβαίνουν τον μέσο εβδομαδιαίο χρόνο των 48 ωρών υπό την προβλεπόμενη εξαίρεση. [1]
Γιατί η ευρωπαϊκή απόφαση αναφέρεται σε όλους τους εργαζομένους;
Επειδή το Δικαστήριο έκρινε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν αντικειμενικό, αξιόπιστο και προσβάσιμο σύστημα μέτρησης της ημερήσιας εργασίας. [2]
Έχει ήδη αλλάξει ο κυπριακός νόμος ώστε να εφαρμόζει γενική καθημερινή καταγραφή;
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατέγραφε ότι στην Κύπρο δεν υπήρχε σαφής γενική υποχρέωση. [4] Πριν από οποιαδήποτε απόφαση συμμόρφωσης πρέπει να ελέγχεται η πιο πρόσφατη νομοθεσία και τυχόν ειδικοί κανόνες του κλάδου.
Μπορούμε να τηρούμε παρουσιολόγιο ακόμη και αν δεν υπάρχει γενική υποχρέωση;
Ναι, για νόμιμο και σαφή λειτουργικό σκοπό, με κατάλληλη προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Πού βρίσκονται τα επίσημα κείμενα;
Ο κυπριακός Νόμος, οι αποφάσεις του Δικαστηρίου και η έκθεση της Επιτροπής βρίσκονται στη σελίδα πηγών και αναφορών. Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση και όχι νομική συμβουλή για συγκεκριμένη περίπτωση.
Πηγές
- Ο περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμος του 2002 (63(I)/2002), άρθρο 7 — Μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας . Republic of Cyprus (via CyLaw), 2002-01-01 (CY)
- Judgment of the Court (Grand Chamber), Case C-55/18, Federación de Servicios de Comisiones Obreras (CCOO) v Deutsche Bank SAE (ECLI:EU:C:2019:402) . Court of Justice of the European Union, 2019-05-14 (EU)
- Judgment of the Court, Case C-531/23, HJ v US and MU (ECLI:EU:C:2024:1050) . Court of Justice of the European Union, 2024-12-19 (EU)
- Report on the implementation of Directive 2003/88/EC (COM(2023) 72 final) . European Commission, 2023-03-15 (EU)